يكشنبه 1 ارديبهشت 1398   03:47:37
اعتبار سنجی : ایجاد اطمینان
نشریات و مقالات
28خرداد1397در بازارهای سرمایه گذاری و اعتبار و ضرورت های راه اندازی مؤسسات رتبه بندی

در بازارهای سرمایه گذاری و اعتبار و ضرورت های راه اندازی مؤسسات رتبه بندی

شرکت های ارائه دهنده خدمات در زمینه سنجش اعتبار تحت عنوان Credit Bureau نامیده می شوند. اینگونه شرکت ها از نظر ماهيت، كاركرد و حوزه فعاليت با شركت هاي رتبه بندي به معنای (rating) تفاوت هاي اساسي دارند. در این نوشتار تفاوت های مفهومی و کارکردی شرکت های سنجش اعتبار با مؤسسات رتبه بندی مورد بررسی قرار می گیرد. کلید واژه ها: Credit Bureau & Reporting ,Credit Rating Agencies قدمت شرکت های سنجش اعتبار به بیش از یک قرن می رسد، و در بسیاری از کشورهای جهان فعالیت خود را در سطح گسترده ای بسط داده اند. اين گونه شركت ها فرآيند تامين مالي و دسترسي به خدمات مالي به شکل سریع و قابل اطمینان را كه از جمله الزامات و اولویت های اقتصاد کشورها محسوب شود، تسهيل مي نمايند. این شرکت ها از طریق ارائه محصولاتی همچون گزارش اعتباری و یا امتیازی که به هر یک از متقاضیان تسهیلات اعطا می نمایند، در حقیقت وضعیت اعتباری آنها را به منظور استفاده از اعتبارات موجود نشان می دهند. مقوله رتبه بندی با سنجش اعتبار متفاوت بوده و در نتیجه شرکت های متولی این کار نیز با همدیگر تفاو ت های اساسی دارند.



شرکت های ارائه دهنده خدمات در زمینه سنجش اعتبار تحت عنوان Credit Bureau نامیده می شوند. اینگونه شرکت ها از نظر ماهيت، كاركرد و حوزه فعاليت با شركت هاي رتبه بندي به معنای (rating) تفاوت هاي اساسي دارند. در این نوشتار تفاوت های مفهومی و کارکردی شرکت های سنجش اعتبار با مؤسسات رتبه بندی مورد بررسی قرار می گیرد.
کلید واژه ها: Credit Bureau & Reporting ,Credit Rating Agencies
قدمت شرکت های سنجش اعتبار به بیش از یک قرن می رسد و در بسیاری از کشورهای جهان فعالیت خود را در سطح گسترده ای بسط داده اند. اين گونه شركت ها فرآيند تامين مالي و دسترسي به خدمات مالي به شکل سریع و قابل اطمینان را كه از جمله الزامات و اولویت های اقتصاد کشورها محسوب شود، تسهيل مي نمايند. این شرکتها از طریق ارائه محصولاتی همچون گزارش اعتباری و یا امتیازی که به هر یک از متقاضیان تسهیلات اعطا می نمایند، در حقیقت وضعیت اعتباری آنها را به منظور استفاده از اعتبارات موجود نشان می دهند. مقوله رتبه بندی با سنجش اعتبار متفاوت بوده و در نتیجه شرکت های متولی این کار نیز با همدیگر تفاو ت های اساسی دارند. با یک بررسی کلی در زمینه مفهوم سنجش اعتبار و رتبه بندی درمی یابیم که مفاهیم مذکور در دو حوزه کلی زیر قابل تصور و طرح می باشد:
1. بازار سرمایه
2. بازار اعتبارات
شرکت های ارائه دهنده خدمات در زمینه سنجش اعتبار تحت عنوان شرکت های (Credit Bureau) نامیده می شوند. این گونه شرکت ها معمولاً دارای شخصیت حقوقی مستقل بوده و از همین رو عمدتا با مشارکت بانک ها و نهادهای اعطاکننده اعتبار تاسیس شده و فعالیت می نمایند. شرکت سنجش اعتبار به عنوان یک بانک اطلاعاتی جامع از اطلاعات اعتباری مثبت و منفی بخشهای دولتی (مراکز ثبت، دادگا ه ها و... (خصوصی) اعطاکنندگان اعتبار، ارائه دهندگان اطلاعات و ...) و بانک های مرکزی دریافت و با استفاده ازمدل های آماری سنجش اعتبار، گزارشات اعتباری مورد نیاز برای تصمیم گیری اعطاکنندگان اعتبار را ارائه و موجب تسهیل در امر اعطای تسهیلات به بخش های متقاضی تسهیلات بانکی (از جمله افراد و بنگاه های کوچک و متوسط) می گردند. مسلما در کشور ایران نیز سیستم و مکانیزم سنجش اعتبار در این سطح مستلزم وجود بسترهای مهمی همچون قوانین و مقررات، بانک جامع اطلاعات مشتریان بانکی و سیستم های توسعه یافته در امور بانکداری است که هر کدام از آنها بصورت مستمر در شرکت مشاوره رتبه بندی اعتباری ایران و سایر نهادها در حال پیگیری مستمر است.
شركت هاي سنجش اعتبار از نظر ماهيت، كاركرد و حوزه فعاليت با شركت هاي رتبه بندي به معنای (rating) تفاوت هاي اساسي دارند. بسياري از ابهامات و سوالات به دليل عدم توجه به مرزبندي هاي اين دو حوزه مطرح می گردند. معاني و مفاهيم مختلفي در زبان انگليسي وجود دارند كه به ناچار در زبان فارسي تحت عنوان رتبه بندي ترجمه مي گردند. که برخی از رایج ترین آنها عبارتند از:
1. رتبه بندی به معنای ارزیابی سهام (Ranking)
2. رتبه بندی به معنای ارزیابی اوراق بدهی ناشرین (Rating)
3. رتبه بندی یا امتیازدهی متقاضیان تسهیلات اعتباری (Scoring)
4. شرکت ها یا سیستم های گزارشگری اعتباری (Credit Bureau)
شركت هاي رتبه بندی اعتباری (Rating) مانند فيچ و موديز، مؤسسات رتبه بندي مستقل بين المللي هستند كه ابزارهاي بدهي (مانند اوراق قرضه) شركت هاي بزرگ را رتبه بندي مي نمايند و تابع قوانین بازار سرمايه هستند. هيچگونه محدوديتي از نظر تعداد اينگونه مؤسسات رتبه بندي فعال در یک كشور وجود ندارد.
امتیازدهی اعتباری (Credit Scoring) و مؤسسات گزارشگری اعتباری (Credit Reporting Agencies) (يا اصطلاحاٌ Credit Bureauها) برخلاف فيچ و موديز، به بانك ها وابسته بوده و فعاليت آنها به بازار اعتبار اختصاص دارد. با توجه به اينكه یک شركت سنجش اعتبار ملي مي تواند كليه نيازهاي سهامداران خود (بانك ها و بيمه ها) را برآورده نمايد، بالتبع تاسيس شركت هاي ديگري توسط بانك ها با موضوع فعاليت مشابه توجيه پذير نيست. از اين رو دراكثر كشورهاي جهان، سیستم های گزارشگری اعتباری معمولاً منحصر بفرد هستند. البته فعالیت شرکت های مختلف و متنوع در زنجیره ارزش گزارشگری اعتباری علاوه بر گسترش رقابت و در نتیجه افزایش سطح دقت و عملکرد آنان، قابلیت اتکای به این سیستم ها را افزایش می دهد.

تعاريف: رتبه بندی اعتباری، اهلیت اعتباری یک شخص، شرکت یا حتی یک کشور را برآورد می نماید. در منابع مختلف علمی، تعاریف استانداردی برای هر یک از طبقه بندی های موجود آورده شده است. به عنوان مثال در دایره المعارف Wikipedia این موضوعات به شرح زیر تعریف شده است:
- رتبه بندی یا اعتبارسنجی اشخاص حقیقی، ارزیابی است که توسط شرکت سنجش اعتبار در زمینه تاریخچه اعتباری تسهیلات گیرنده صورت پذیرفته و در قالب امتیاز اعتباری (Credit Score) (یا گزارش اعتباری) Credit Report منتشر می گردد. این نوع رتبه بندی، توسط شرکت گزارشگری اعتباری (Credit Bureau) شامل Experian, Equifax, TransUnion, Creditinfo & Schufa انجام می شود.
- رتبه بندی اعتباری اشخاص حقوقی (Credit Rating) توسط شرکت های رتبه بندی اعتباری از جمله S&P ،Moody’s یا Fitch انجام و بر اساس تاریخچه مالی و وضعیت کنونی دارایی ها و بدهی های جاری محاسبه می شود. اعتباردهنده یا سرمایه گذار با استفاده از رتبه اعتباری به توانایی شخص در بازپرداخت تسهیلات پی می برد.
 
 
امتیاز دهی
 
 

نسخه قابل چاپ

86084728-86084662-86082841

تهران – خیابان گاندی – کوچه یکم – پلاک 2 – طبقه پنجم

.
.