دوشنبه 26 آذر 1397   12:17:52
اعتبار سنجی : ایجاد اطمینان
نشریات و مقالات
29خرداد1397تجربیات بین المللی در مورد رتبه بندی بانک ها

تجربیات بین المللی در مورد رتبه بندی بانک ها

اهمیت رتبه بندی بانک ها ابداعات و مقررات زیادی در بخش بانکی باعث شده است که عملیات بانکی پیچیده تر و ریسکی تر از گذشته گردد. این موضوع چالش هایی را برای ارزیابی عملکرد بانک ها ایجاد کرده است. در واکنش به این موضوع، در سطح دنیا، به توسعه روش ها و ابزارهای جدید برای نظارت و ارزیابی بیشتر بانک ها پرداخته اند. یکی از این ابزارها، رتبه بندی بانک ها است.  با بکارگیری روش رتبه بندی استاندارد می توان به بانک مرکزی جهت نظارت بیرونی کمک نمود. در این راستا در سطح دنیا نهادهای رتبه بندی ایجاد شده است که وظیفه آنها علاوه بر رتبه بندی بانک ها، ارائه مشــاوره در حوزه مدیریت ریسک بانک ها نیز می باشد. در این نوع نهادها، مهمترین اهداف رتبه بندی بانک هــا به دو گروه اهداف اولیه و ثانویه قابل تقسیم بندی است.

رتبه بندی بانک ها
ابداعات و مقررات زیادی در بخش بانکی باعث شده است که عملیات بانکی پیچیده تر و ریسکی تر از گذشته گردد. این موضوع چالش هایی را برای ارزیابی عملکرد بانک ها ایجاد کرده است. در واکنش به این موضوع، در سطح دنیا، به توسعه روش ها و ابزارهای جدید برای نظارت و ارزیابی بیشتر بانک ها پرداخته اند. یکی از این ابزارها، رتبه بندی بانک ها است. 
با بکارگیری روش رتبه بندی استاندارد می توان به بانک مرکزی جهت نظارت بیرونی کمک نمود. در این راستا در سطح دنیا نهادهای رتبه بندی ایجاد شده است که وظیفه آنها علاوه بر رتبه بندی بانک ها، ارائه مشــاوره در حوزه مدیریت ریسک بانک ها نیز می باشد. در این نوع نهادها، مهمترین اهداف رتبه بندی بانک هــا به دو گروه اهداف اولیه و ثانویه قابل تقسیم بندی است که عبارت هستند از:
اهداف اولیه:
  ارزیابی دقیق و مداوم از شرایط مالی و عملکرد بانک ها
  ارزیابــی ظرفیت بانک برای انجــام عملیات امن و با بهره وری بالا
  اطمینان از انطباق با نیازهای نظارتی
اهداف ثانویه:
 اهداف  تشخیص مشکلات اولیه
 شناسایی دلایل آن مشکلات 
 ارزیابی مســائل درکل صنعت بانکــداری و در بانک مربوطه به طور خاص
 تدویــن و فرموله کردن فعالیت های مؤثر جهت بهبود وضعیت بانک

رتبه بندي بانك‌ها در سطح بين المللي:
در سطح دنيا شركت هاي زيادي براي رتبه بندي بانك‌ها 2 و فيچ 1، اس اند پي وجود دارد كه شــرکت های موديز سه مؤسســه اي هســتند که مقبوليت جهانی داشته و ارزيابي هاي صورت گرفته توســط آنها از قابليت اعتماد بالایی برخوردار مي باشــد. اين شــرکت ها براي ارزيابي عملكرد، از اطلاعات کمی و کيفی بانك‌ها در حوزه هاي گوناگون، با ضرايب اهميت متفاوت استفاده می کنند؛ اما تقریبا در نتايج اصلی همگرا هستند. برخلاف بسياري از مؤسسات رتبه بندي كوچك، كه درآمدشان از طريق ارائه رتبه بندي هاي اعتباري به سرمايه گذاران حاصل مي شود، مؤسسات رتبه بندی موديز، اس اند پي و فيچ قسمت عمده درآمدشان را از راه ارائه خدمات رتبه بندي به ناشران اوراق كسب مي‌كنند؛ از اين رو، رتبه بندي اعتباري آنها بدون هيچ هزينه اي در اختيار عموم قرار مي گيرد. مؤسســات رتبه بندي اعتباري خدمات ديگري نيز به مشتريان ارائه مي دهند كه از جملة آنها مي توان به تحليل حساســيت رتبه بندي اعتباري اشــاره كرد. در اين خدمت، ناشــران سناريوهاي فرضي را براي مؤسسات رتبه بندي اعتباري مشخص مي‌كنند و مؤسسات رتبه بندي در مقابل دريافت دستمزد به ارزيابي و بررســي تأثير آنها بر رتبه اعتباري ناشــران مي پردازند. اين مؤسسات خدمات ديگري مانند مديريت ريسك و مشاوره در زمينه ريسك‌هاي اعتباري و عملياتي نيز ارائه مي دهند.

انواع سیستم های رتبه بندی موجود در دنیا
سیستم رتبه بندی کملز: در سال 1980، بخش نظارتی آمریکا، به واســطه کاربرد سیستم رتبه بندی کمل، اولین سیســتم رتبه بندی را به نهاد نظارتی حضوری نمود. این موضــوع باعث معرفی یک روش همســان رتبه بنــدی بانکی در ایــالات متحده شــد. این روش رتبه بندی توسطه ســه نهاد نظارتی فدرال رزرو به کار گرفته می شود. تحت این سیســتم، هر بانک توسط 5 معیار مورد ارزیابی قرار می گیرد. این عناصر مشتمل بر کفایت سرمایه، کیفیت دارایی، کیفیت مدیریت، سودآوری، نقدینگی است و عملکرد مالی بانک ها و سلامت آنها را مورد ارزیابی قرار می دهد. 
در ســال 1995 کــول و گوآنتــر روش رتبه بندی کملز را معرفی کردند که در ســال 1996، برای مدنظر قرار دادن ارزیابی ریســک بانک ها در سیستم رتبه بندی، عنصر حساســیت به ریسک بازار به این سیستم اضافه شده و سیستم رتبه بندی کمل به سیستم رتبه بندی کملز تغییــر یافت. هر عنصر نیز بین یک (بهترین حالت) تا 5 (بدترین حالت) رتبه بندی شــد. رتبه ترکیبی بانک ها بر اســاس رتبه بندی هر یک از عناصر بنا شده است و این رتبه بندی ترکیبی نیز بین یک بهترین حالت و 5 بدترین حالت، رتبه بندی می شود. رتبه بندی کملز هر ساله توسط نهاد نظارتی در ایاالت متحده آمریکا بررسی می شود. هر بانک مسئول هدار ( بر اساس رتبه بندی کملز) به طور مرتب و ماهانه عملکرد آن توســط نهاد نظارتی حضوری مورد ارزیابی قرار گرفته و راهکارهایی برای بهبود عملکرد آنها ارائه می شود. اما بانک هایی که بر اساس رتبه بندی کملز، بانک سالم معرفی شــده اند، پس از 18 ماه مورد ارزیابی مجدد قرار می گیرند. سیستم رتبه بندی حضوری توسط نهاد نظارتی آمریکا، به عنوان ابزاری که بتواند وضعیت جاری بانک ها را مورد ارزیابی قرار دهد، پذیرفته شــده است. فدرال رزرو، برای ارزیابی شرکت های هلدینگ بانکی 15 از روش رتبه بندی حضوری بی اوپک 16 استفاده می کند. این سیستم شامل ســپرده پوشش داده شده است، سایر شرکتهای تابعه 18، 5 عنصر است. شرکت های تابعه17 بانک که توسط بیمه، شــرکت مادر 19، ســودآوری20 و ســرمایه 21 به علاوه رتبه بندی مدیریت. هر عنصــر از رتبه بندی BOPEC، بین یک تا 5 رتبه بندی می شــود. رتبه بندی ترکیبی نیز بر اساس همین 5 رتبه تعیین می شود. مدیریت به صورت مجزا ارزیابی شده و می تواند در سه سطح، رضایت بخش، میانه و عدم رضایت رتبه بندی شود. واحــد نظارتی آمریــکا، سیســتم رتبه بندی فصلی CAEL را ایجاد کرد. سیســتم CAEL سیستمی است که از نســبت های ســاده برای تحلیل فصلی رتبه بندی غیرحضوری برای شبکه بانکی استفاده می کند. در این سیســتم، رتبه ها بین 5/0 (بهترین حالت) و 5/5 (بدترین حالت) تعیین می شود. سیستم رتبه بندی CAEL، چهار عنصر از سیستم رتبه بندی کملز دارد که عبارت هستند از، ســرمایه، کیفیت دارایی، سودآوی و نقدینگی. عنصر کیفیت مدیریت در این سیستم بررسی نمی شود. سیستم رتبه بندی CAEL، مشــتمل بر 19 نسبت مالی اصلی اســت. این سیســتم بانک ها را از نظر اندازه به دو گروه تقســیم بندی کرده و رتبه بانک را در هر یک از عناصر مشــخص می کند.هر یک از رتبه هــای مربوط به چهار عنصر به عنوان متوسط وزنی از نسبت های مالی محاسبه می شــود. رتبه ترکیبی متوسط وزنی رتبه مربوط به چهار عنصر است. رتبه حاصل از CAEL با رتبه حاصل از کملز مقایسه می شود، اگر CAEL بدتر از رتبه کملز بود، آنگاه بانک مورد بررسی بیشتری قرار می گیرد. سیســتم رتبه بندی نظارتی به عنوان ابزاری که قادر به ارزیابی وضعت موجود شــبکه بانکی است، در برخی از کشــورها نظیر ایتالیا و فرانسه پذیرفته شده است. در این کشورها، رتبه بندی ســالانه بر اساس گزارش های واحد نظارتی غیرحضوری تهیه شــده و اطلاعات کمی و کیفی تحلیل می شــود و نسبت های مالی بکار رفته در سیستم های رتبه بندی موجود در این کشورها، تا حدودی مشابه نســبت های مالی بکار رفته در سیستم رتبه بندی نظارت حضوری آمریکا است.

سیستم رتبه بندی پاترول:
ایتالیا سیســتم رتبه بندی پاترول را در سال 1993 به عنــوان یک ابزار نظــارت غیرحضوری بــرای ارزیابی سلامت مالی بانک ها معرفی نمود. داده های مورد استفاده در این سیستم مشتمل بر تحلیل اطلاعات ماهانه، 6 ماهه و سالانه بانک ها است که توسط بانک ایتالیا تهیه می شود. سایر اطلاعات مورد نیاز از شرکت های خدمات اطلاعات تهیه می شود. عناصر این سیستم عبارت هستند از، کفایت ســرمایه، ســودآوری، کیفیت اعتباری، تشکیلاتی و نقدینگی است. کفایت سرمایه یک بانک با آنچه مقررات بال برای پوشــش ریســک اعتباری، ریسک موقعیت، ریسک تسویه و ریسک های بازار و ریسک نرخ ارز تعیین کرده است، مقایســه می شود. برای ارزیابی سودآوری، از شــاخص های بازدهی دارایی، بازدهی سرمایه و حاشیه سود استفاده می شود. کیفیت اعتباری با دو نسبت مطالبات غیرجاری به تسهیالت اعطایی و شاخص تمرکز اعتباری قابل بررسی است. عنصر تشکیلاتی بر اساس اطلاعات موجــود از مدیریت بانک قابل طراحی و ارزیابی اســت. کیفیت نقدینگی پس از اطمینان از عدم تطابق سررسید دارایی ها و بدهی ها از وضعیت نرمال و توسط شبیه سازی شوک های بیرونی بررسی می شود. دو سناریوی استرس شبیه سازی می شــود که شــامل خروج ناگهانی سپرده مشــتریان و ســپرده بازار بین بانکی و افزایش در سهم تســهیالت اعطایی در سبد دارایی است، تا مشاهده شود که عملکرد بانک تحت شرایط وضعیت نامناسب چگونه اســت. در این سیســتم بانک ها از یک (بهترین حالت) تا 5 (بدترین حالت) رتبه بندی می شــوند. رتبه ترکیبی نیز با استفاده از متوســط وزنی رتبه هر بانک در هر عنصر تعیین می شود که شــامل همه اطلاعات کمی و کیفی موجود در تحلیل ها است. رتبه حاصل از سیستم نظارتی غیر حضوری با نتایج رتبه بندی حاصل از سیستم نظارتی حضوری قابل مقایسه اســت. حتی اگر ارزیابی نهایی با اســتفاده از اطلاعات کمی و کیفی برای تحلیل در سال جاری انجام شود، ارزیابی کمی با داده های سال گذشته صورت می گیرد و در نتیجه رتبه آنها با وقفه زمانی یک ساله اعلام می شــود. باید توجه شــود که سیستم رتبه بندی پاترول فقط وضعیت جاری بانک را منعکس می کند که بسیار تحت تأثیر شرایط اقتصادی و ادوار تجاری است.

سیستم رتبه بندی اورپ:
کمسیون بانکی فرانســه در سال 1997 یک سیستم رتبه بندی تحت عنوان ORAP پیشــنهاد کرد. هدف از این سیســتم، شناســایی ضعف های بالقوه با ارزیابی ریســک بانک ها با بکارگیری اطلاعات کمی و کیفی اســت. سیســتم رتبه بندی اورپ با بکارگیری اطلاعات مختلف داخلی و بیرونی قابل طراحی است که اطلاعات داخلی شــامل پایگاه دادهای بانک فرانسه و کمیسیون بانکی فرانســه است و اطلاعات بیرونی شامل اطلاعات دریافتی از حسابرسان و ســایر ناظران بانکی است. این سیستم رتبه بندی در یک چارچوب استاندارد با رتبه بندی 14 عنصر طراحی شده است. عناصر مربوط به نسبت های احتیاطی (ســرمایه، نقدینگی، اکســپوژر بزرگ و کفایت ســرمایه)، (زیر خــط ترازنامه) کیفیت دارایی، وام هــای بد و ذخایــر برای وام های بد (ریســک بازار، سودآوری) درآمد عملیاتی، اقلام غیر دوره ای و بازدهی دارایی (و معیارهای کیفی) سهامدارن مدیریت و کنترل داخلــی هر یک از عناصر بین رتبه یک (بهترین) و (بدترین) رتبه بندی می شــود. رتبه ترکیبی نیز از متوسط وزنی رتبه های یک تا 5 در هر عنصر به دست می آید.

سیستم رتبه بندی ریسک:
بانک هلند تا ســال 1999 ،برای ارزیابی عملکرد بانک ها از منابــع مختلفی اســتفاده می کرد. این منابع شــامل گزارش های ماهانه، فصلی و سالانه ، گزارش های بخش نظارتی حضوری و اطلاعات موجود دیگر اســت. رتبه بر اساس قضاوت تخصصی ناظران بانکی در چارچوبی که بانک هلند تهیه کرده بود، تعیین شــد. با توجه به اینکه این شیوه رتبه بندی دارای خطای انسانی بود، رتبه تعیین شــده توسط ناظران دیگر نیز مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت. سیستم رتبه بندی که اخیراً جایگزین این سیستم رتبه بندی شده است، شامل سیستم ارزیابی ریسک جامع اســت. این روش شامل ارزیابی جامع ریسک در بانک ها اســت. به ناظران کمک می کند بانک ها با ریسک بالا و پایین را شناســایی نموده و بتوانند به بانک ها برای تعدیل رویکرد تجاری بانــک کمک نمایند. از این روش علاوه بر کشور هلند، در کشــورهای G10، استفاده می شود. تحلیل ریســک تحت این سیستم شــامل چهار مرحله اســت. مرحله اول تحلیل نســبت های مالی بر اساس گزارش های حسابرسی شده، دوم تقسیم بندی بانک ها بر اســاس نوع مدیریت و فعالیت های تجاری، سوم ارزیابی ریســک و کنترل ها در بانک های انفرادی، چهارم تعیین رتبه بانک. ارزیابی ریسک جامع شامل ریسک اعتباری، ریسک قیمت، ریسک نرخ بهره، ریسک نرخ ارز، ریسک نقدینگی، ریســک عملیاتی، ریسک فنآوری اطلاعات، ریسک استراتژیک مقرراتی و یکپارچگی و ریسک شهرت می باشــد. در این رتبه بندی رتبه یک به بانک با ریسک پایین و کنترل قوی داده می شود و 4 به بانک با ریسک بالا و کنترل ضعیف داده می شــود. در ریسک و کنترل بر اســاس الگوریتم ریاضی بنا شده است و بانک ها به دو دسته با ریسک بالا و کنترل بد و ریسک پایین و کنترل مناسب تقسیم می شــوند. در مرحله نهایی نتایج ارزیابی ریســک با نتایج حاصل از ارزیابی شاخص های سلامت مقایسه می شوند. این مقایسه به ناظران برای برنامه ریزی جهت نظارت بهتر و شناســایی بانک های با ریسک بالا کمک می کند.

سیستم رتبه بندی گیرافی:
ارزيابي توسط سيســتم رتبه بندي GIRAFE در شش ســطح صورت مي پذيرد. اين شش سطح شامل راهبري و فرايند تصميم گيري، ابزارهاي اطلاعات و مديريت
 تجزيه و تحليل ريسك و كنترل  فعاليت ها وپرتفوي وام، تامين مالي (حقوق صاحبان ســهام و بدهي ها) اثربخشــي و تعهدات  مي باشــد. خدمــات رتبه بندي سيستم مذكور براي مؤسســات مالي، مؤسسات تامين مالي خرد (MFIs)، شركاي سرمايه گذاری ناظران و قانون گذاران و موسســات حسابرسي و مشاوره اي ارائه مي شود. (org.gdrc.www)

سیستم رتبه بندی پیرلس:
انجمن جهانــي اتحاديه هاي اعتبــاري (WOCCU) مجموعه اي از نسبت هاي مالي را در بررسي ثبات مالي مؤسسات مورد استفاده قرار مي دهد. اين مجموعه براي اتحاديه هاي اعتباري، كاركنان پروژه ها، فدراســيون ها و وضع‌كنندگان مقررات ملي حداقل هايي را براي نظارت، برنامه ريزي، استانداردســازي، رتبه بندي و تســهيل در بازرســي فراهم مي نمايد. هر يك از حروف PEARLS به يكي از زمينه هاي اصلي مورد نياز به بررسي در فعاليت مؤسسات اعتباري اشــاره دارد كه عبارتند از: حمايت، ساختار مالي اثربخش، كيفيت دارايي، بازده درآمدها، هزينه ها، نقدينگي و نشــانه هاي رشد (www.org.woccu)

پیامدهای رتبه بندی بانک ها
بررسی تجربیات بین المللی حاکی از آن است که فرایند تعیین رتبــه بانک ها توســط بانک های مرکــزی و یا مؤسســات رتبه بندی صورت می گیرد. لذا سرمایه گذاران و ســپرده گذاران در سیستم بانکی کشورها با اطلاعات و آگاهــی کامل از رتبه بانک مورد نظر و اطمینان نســبی از بازگشــت ســرمایه خود اقدام به ســپرده گذاری و یا سرمایه گذاری می کنند. پیامدهای مسئله رتبه بندی از دو بعد داخلی و بین الملی قابل بررسی است:
 الف- پیامدهای رتبه بندی بانک ها از منظر داخلی
گرچه ممکن اســت رتبه بندی بانک ها در وهله نخست با استقبال شــبکه بانکی مواجه نگردد، اما این مسئله با سنجه های شفافی که نشان دهنده عملکرد بانک ها است، زمینه رقابت بین آنها را جهت ارتقای شاخص های مورد نظر در رتبه بندی ایجاد می کند. این رقابت سالم نیز منجر به افزایش شگرف کیفیت خدمات شبکه بانکی و سلامت آن بوده و در نهایت بر سود آوری بانک ها نیز تأثیر مثبت بگذارد.
 ب- پیامدهای رتبه بندی بانک ها از منظر بین المللی
هر ساله رتبه اعتباری کشورهای جهان از سوی مؤسساتی ماننــد اس اند پی، فیچ و مودیز اعلام می گردد. بالاترین رتبه بصورت AAA نمایش داده می شود و پایین ترین آن DDD است. در حال حاضر بر اساس آخرین گزارش ها، 13 کشــور جهان از رتبــه AAA برخوردار هســتند. استرالیا، کانادا، دانمارک، آلمان و هنگ کنگ از جمله این کشــورها هستند. در گزارش این مؤسسات همراه با رتبه کشورها، چشــم انداز آتی آنها نیز اعلام می گردد. برای مثال کشور استرالیا با وجود احراز رتبه AAA از موسسه اس اند پی، دارای چشم انداز منفی است.
علاوه بر این مؤسسات، مؤسسه رتبه بندی بین المللی CI نیز به رتبه بندی اعتباری بیش از 300 بانک و مؤسســه مالی در کشــورهای مختلف می پردازد. براساس آخرین رتبه بندی اعلام شــده توسط این مؤسسه، رتبه ایران در سال ۲۰۱۶ در تعهدات بلندمدت خارجی و داخلی از B + به BB - رســیده است (به عبارت دیگر رتبه کشور ارتقاء یافته است). همچنین، کشور ایران در تعهدات کوتاه مدت خارجی و داخلی در رتبه B قرار دارد. این مؤسســه چشم نــداز آتی ایــران را نیز از مثبت بــه با ثبات ارتقاء داده اســت که نمایانگر بهبود رتبــه اعتباری حاکمیتی کشــور اســت. این رتبه بندی اعلامی از سوی مؤسسات بین المللی بسیار حائز اهمیت است؛ زیرا که سرمایه گذاران و سپرده گذاران در سطح جهان با عنایت به رتبه اعتباری کشورها و همچنین رتبه اعتباری بانک های آنها مبادرت به سرمایه گذاری می کنند.

رتبه بندي بانك‌ها در سطح كشور 
در گام اول، فهرســت عمومی كه به مقايسه شركت ها و فعاليت هــاي اقتصــادي از بعــد كلان و ملــي مي پــردازد و هدف آن ارائه تصويــري از چگونگي آرايش بنگاه هاي اقتصادي در فضاي كسب و كار ايران است، ارائــه می گردد. در گام دوم براي گزينش صد شــركت برتر ايران، معيار فروش مبنــاي انتخاب قرار می گیرد.
رقــم فــروش در مــورد كليــه شــركت ها رقــم فروش خالص و در مورد بانك ها و مؤسسات مالي، جمع درآمد مشاع و غيرمشاع است. در گام بعد اين شركت هاي منتخب از زواياي مختلف با شاخص هاي متعددي شامل شــاخص اندازه و رشــد شركت، ســودآوري و عملكرد، صــادرات، نقدينگي، بدهي و بازار مقايســه مي شــوند.
وزارت امور اقتصادي و دارايي براي اولين بار در سال 1381، اقدام به ارزشــيابي عملكرد شركت هاي دولتي، بانك‌ها و بيمه ها نمود. اين ارزشيابي با استفاده از روش هاي تحليلي شامل مقايسه ارقام، تعيين و تحليل روند و نسبت هاي مالي بوده است. رتبه بندي و بررسي وضعيت شركت هاي دولتي، بانك‌ها و بيمه ها، بر پايه شــاخص ها و نسبت های مالي شامل دارايي، بدهي، حقوق صاحبان سهام، فروش (درآمد)، هزينه، سود، بازده دارايي، بازده فروش، بازده حقوق صاحبان سهام، نسبت بدهي، نسبت مالكانه، نسبت بدهي به حقوق صاحبان سهام مدنظر قرار مي گيرد.
شــركت مشــاوره رتبه بندي اعتباري ايران نیز به عنوان نهاد مالي رتبه بندي و اعتبارســنجي اقــدام به طراحي و پياده سازي ســامانه اعتبارسنجي نموده است. اين سامانه اطلاعات مربوط به مشتريان بانك‌ها را تجميع و با استفاده از آن توزيع و بازگشت منابع را به طريقي مناسب مديريت می نماید. شركت مشاوره رتبه بندي اعتباري ايران همانند ساير شركت هاي اعتبارسنجي دنيا اقدام به ارائه امتيازهاي اعتباري مي نمايد. به منظور امتيازدهي، از اطلاعات موجود در گزارش هاي اعتباري استفاده شده و با استفاده از علوم و تكنيك‌هاي آماري، رفتارشناسي و اقتصادسنجي، رفتار و وضعيت اعتباري مشــتري در قالب يك عدد و بصورت كمي بيان مي شود. بدين ترتيب اعتباردهندگان با توجه به عدد مذكور مي توانند به وضعيت ريسك اعتباري مشتري پي برده و در صورت نياز به اطلاعات بيشــتر، بخش هاي مربوطه در گزارش اعتباري را نيز مورد بررسي قرار دهند.

جمع بندی
رتبه بندی بانک ها توسط نهادی مستقل از بانک مرکزی کشــور و به صورت همزمان توسط مؤسسات تخصصی رتبه بندی اعتبار (با تمرکز بر ریسک اعتباری) از اهمیت بالایی برخوردار بوده و یکی از نهادهای مفقوده بانکداری حرفــه ای در اقتصاد کشــور اســت. زیرا ریســک جزء جدایی ناپذیر فعالیت بانک هاست و سپرده گذاران و سایر ذی نفعــان در انتخاب یک بانک، نباید تنها به نرخ ســود پرداختی آنها توجه کنند؛ بلکه ریســک بانک ها نیز باید در تصمیم گیری مدنظر قرار گیرد.
انجام رتبه بندی بانک ها از یک ســو باعث بهبود سلامت آنها و از سوی دیگر باعث بهبود رتبه اعتباری نظام بانکی کشور در سطح بین المللی، افزایش سرمایه گذاری خارجی و بهبود شرایط اقتصادی کشور دنبال خواهد شد. از طرف دیگر پیاده سازی یک سیستم رتبه بندی در کشور، با ایجاد شفافیت، حس اطمینان را برای سرمایه گذاران ایجاد نموده و زمینه ساز حضور بانک های کشور در نظام مالی بین المللی خواهد بود. بانک مرکزی نیــز از خدمات آنها به عنوان اظهارنظر یک نهاد ثالث مستقل، استفاده کند. البته این به آن معنی نیست که بانک مرکزی دیگر مستقیماً در زمینه رتبه بندی ورود پیدا نکنــد؛ بلکه این دو به صورت مکمل یکدیگر باقی خواهند ماند و اظهارنظر مؤسسه رتبه بندی به عنوان اظهارنظر یک نهاد تخصصی مستقل در زمینه رتبه بندی همواره اهمیت خود را حفظ خواهد کرد.
برای ایجاد نهاد رتبه بندی بانک ها ضروری است به نکات زیر توجه شود: 
 رتبه بندی برای بانک هایی صورت می گیرد که تمایل به انجام رتبه بندی داشته باشند.
 رتبه بانک ها تا چند سال فقط به خود بانک اعلام شود و رهنمود لازم برای حل مسائل آن پیشنهاد شود. 
 در بخــش رتبه بنــدی، قبل از رتبه بنــدی از صحت داده های دریافتی اطمینان حاصل می شود. در صورتی که داده های بانک از صحت و سلامت لازم برخوردار نباشند، به عنوان یک امتیاز منفی برای بانک ثبت می شود.
 تغییر رتبه بانک ها از آن منظر حائز اهمیت اســت که به بانک در مورد پیش بینــی و ضعیت آتی بانک کمک می کند. 
 برای تعیین رتبه بانک ها نیاز به داده های حسابرســی شده است.
 رتبه بانک ها بیانگر ریسک هایی است که در وضعیت موجود بانک با آن مواجه اســت بــرای اینکه رتبه بانک بیانگر وضعیت آتی بانک باشــد نیاز است صورت مالی بانک ها تجزیه و تحلیل شود.
 
امتیاز دهی
 
 

نسخه قابل چاپ

86084728-86084662-86082841

تهران – خیابان گاندی – کوچه یکم – پلاک 2 – طبقه پنجم

.
.